Âm thanh – ánh sáng hội trường, sân khấu & sự kiện
THƯ VIỆN ĐẤU THẦU & CẤU HÌNH MẪU · BÀI 02
Âm thanh – ánh sáng hội trường, sân khấu và sự kiện: cách xác định nhu cầu, cấu hình theo quy mô và những lỗi hay gặp
- Một hội trường dùng tốt phải đạt 3 việc: lời nói nghe rõ ở mọi hàng ghế, nhạc và tiết mục văn nghệ đủ lực, người vận hành không chuyên vẫn dùng được.
- Chọn thiết bị bắt đầu từ căn phòng (kích thước, độ vang, vật liệu) và cách sử dụng (họp, hội nghị, văn nghệ, sự kiện), không bắt đầu từ công suất hay nhãn hiệu.
- Hệ thống gồm 5 nhóm: loa, xử lý và khuếch đại, micro, điều khiển trộn âm, ánh sáng và hình ảnh. Thêm nhóm thông báo đa vùng nếu công trình có sảnh, hành lang, khu chờ.
- Nghiệm thu nên bằng đo thực tế: độ rõ lời (STI) và độ đồng đều mức âm (SPL) giữa các vị trí ghế, kèm biên bản.
- Với dự án sử dụng vốn nhà nước, yêu cầu kỹ thuật trong hồ sơ mời thầu phải trung lập nhãn hiệu, mô tả theo tính năng và kết quả nghiệm thu.
1. Hội trường, sân khấu và sự kiện khác nhau thế nào?
Hội trường, phòng hội nghị dùng hằng tuần cho họp, hội nghị, lễ kỷ niệm, thỉnh thoảng có văn nghệ. Ưu tiên là lời nói rõ, vận hành đơn giản, bền. Sân khấu biểu diễn, nhà văn hóa cần dải động lớn, loa kiểm tra cho người biểu diễn, nhiều micro, ánh sáng sân khấu. Sự kiện, tiệc cưới, sân khấu ngoài trời cần thiết bị lắp nhanh, tháo nhanh, chịu được vận chuyển và thời tiết. Rất nhiều công trình làm sai từ bước này: mua dàn "sân khấu" cho một hội trường chủ yếu để họp, kết quả là lời nói ù, vang, người vận hành ngại dùng.
2. Năm nhóm thiết bị trong một hệ thống hội trường – sân khấu
- Loa: loa chính hai bên sân khấu, loa siêu trầm, loa lấp khoảng trống (hàng ghế đầu, ban công, cuối phòng), loa kiểm tra trên sân khấu cho người phát biểu và người biểu diễn.
- Xử lý và khuếch đại: bộ xử lý tín hiệu số chia dải tần, cân bằng, trễ thời gian cho từng cụm loa; ampli công suất phù hợp với loa; bộ quản lý nguồn bật tắt theo trình tự.
- Micro: micro bục phát biểu, micro chủ tọa – đại biểu, micro không dây cầm tay hoặc cài áo, micro nhạc cụ cho tiết mục văn nghệ.
- Điều khiển trộn âm: bàn trộn (mixer) đặt tại vị trí nghe được âm thanh thật trong phòng; với hội trường cơ quan nên có chế độ vận hành đơn giản bằng các cảnh cài sẵn ("Họp", "Hội nghị", "Văn nghệ").
- Ánh sáng và hình ảnh: đèn chiếu mặt cho người phát biểu, đèn sân khấu tạo hiệu ứng, màn hình LED hoặc máy chiếu, ghi hình – truyền trực tuyến khi cần.
3. Cấu hình theo quy mô (định hướng)
| Quy mô | Không gian điển hình | Định hướng hệ thống |
|---|---|---|
| Nhỏ | Phòng họp lớn, hội trường dưới 150 chỗ | Loa treo tường hoặc loa cột, micro hội thảo, xử lý số cài sẵn cảnh, vận hành một nút bấm. |
| Vừa | Hội trường 150–500 chỗ, nhà văn hóa | Loa chính + siêu trầm + loa lấp khoảng trống, micro không dây, bàn trộn số, đèn chiếu mặt và đèn sân khấu cơ bản. |
| Lớn | Hội trường trên 500 chỗ, trung tâm hội nghị, sân khấu ngoài trời | Loa dàn (line array) hoặc nhiều cụm loa có trễ, hệ thống loa kiểm tra sân khấu, bàn trộn số nhiều kênh, ánh sáng sân khấu chuyên nghiệp, ghi hình – truyền trực tuyến. |
Cấu hình cụ thể (số lượng, vị trí treo, góc phủ, công suất) phải tính theo bản vẽ và độ vang thực tế của từng phòng. Tấn Quân Audio gửi phương án chi tiết sau khi khảo sát hoặc nhận bản vẽ.
4. Những lỗi hay gặp ở hội trường đang sử dụng
- Nghe to nhưng không rõ: phòng vang, loa chĩa vào tường kính hoặc trần cứng, thiếu loa cho cuối phòng.
- Micro hay hú: loa đặt sau lưng người phát biểu, micro sai loại, chưa cân chỉnh hệ thống.
- Hàng đầu chói, cuối phòng nhỏ: chỉ có hai loa lớn hai bên, không có loa lấp khoảng trống, không chỉnh trễ.
- Chỉ một người biết vận hành: bàn trộn quá phức tạp, không có cảnh cài sẵn, không có tài liệu hướng dẫn và đào tạo.
- Ánh sáng làm khó ghi hình: thiếu đèn chiếu mặt, màu đèn không đồng nhất, màn hình LED chói lên camera.
5. Các nhóm yêu cầu nên có trong hồ sơ mời thầu hội trường
- Yêu cầu về chất lượng nghe: độ rõ lời và độ đồng đều mức âm, kiểm chứng bằng đo thực tế khi nghiệm thu.
- Yêu cầu về chức năng: số micro đồng thời, cảnh vận hành cài sẵn, ghi âm – ghi hình, kết nối hội nghị trực tuyến.
- Yêu cầu về an toàn và độ bền: treo loa có tính toán tải, quản lý nguồn, bảo vệ thiết bị.
- Yêu cầu về đào tạo, tài liệu và bảo hành: hướng dẫn vận hành, bản vẽ hoàn công, thời gian phản hồi sự cố.
- Yêu cầu về tính mở rộng: kết nối thông báo ra sảnh, hành lang; khả năng nâng cấp sau này.
Tấn Quân Audio gửi bộ yêu cầu kỹ thuật chi tiết, trung lập nhãn hiệu (file Word) qua Zalo OA sau khi trao đổi về công trình.
Câu hỏi thường gặp
Hội trường cơ quan có cần loa dàn (line array) không?
Không phải lúc nào cũng cần. Hội trường dưới khoảng 500 chỗ thường đạt độ rõ tốt với loa chính, loa lấp khoảng trống và cân chỉnh đúng. Loa dàn phù hợp khi phòng sâu, trần cao hoặc sân khấu ngoài trời.
Có dùng chung một hệ thống cho họp và văn nghệ được không?
Được, nếu thiết kế từ đầu cho cả hai. Bộ xử lý số lưu các cảnh riêng ("Họp", "Văn nghệ"), người vận hành chỉ cần chọn cảnh, không phải chỉnh lại từng núm.
Làm sao biết hội trường sau lắp đặt đạt yêu cầu?
Đo độ rõ lời (STI) và mức âm (SPL) tại nhiều vị trí ghế, so với yêu cầu đã thống nhất, lập biên bản kèm kết quả đo. Đây là cách nghiệm thu khách quan hơn so với nghe thử bằng tai.
Hội trường cũ đang dùng có cải tạo được không, hay phải thay toàn bộ?
Phần lớn cải tạo được: bổ sung loa lấp khoảng trống, thay bộ xử lý, cân chỉnh lại, xử lý tiêu âm điểm. Nên khảo sát và đo hiện trạng trước khi quyết định thay mới.
Tấn Quân Audio có cung cấp thiết bị ánh sáng sân khấu không?
Có. TQA tư vấn, cung cấp và lắp đặt đồng bộ âm thanh, ánh sáng và hình ảnh cho hội trường, sân khấu và sự kiện, bảo hành 12 tháng.
Hệ thống hội trường có kết nối được với loa thông báo toàn tòa nhà không?
Có. Hội trường có thể phát ra sảnh, hành lang, khu chờ qua hệ thống thông báo đa vùng; khi có sự cố, tin khẩn cấp được ưu tiên phát đè. Xem thêm bài Hệ thống thông báo đa vùng và sơ tán khẩn cấp (PA/VA).
Cần phương án cho hội trường, sân khấu của bạn?
Gửi bản vẽ hoặc ảnh chụp không gian, số chỗ ngồi và cách sử dụng chính qua Zalo OA Tấn Quân Audio, đội ngũ TQA cùng xem và đề xuất cấu hình phù hợp.